شيعيان در مذهبشان معتقدند كه زن از زمين و عقار ارث نمى برد، پس چگونه معتقدند كه فدك ارث حضرت زهرا است؟

جواب:

اگر به رساله هاى عمليّه ما توجه كنيد آنچه به مذهب ما نسبت داده ايد برداشت صحيحى نمى باشد. شيعه مى گويد زن در زمين و عقار ارث نمى برد، فرق است ما بين زن و فرزند دختر، آنچه شما گفته ايد در رابطه با زن و شوهر است نه دختر نسبت به پدر و مادر، اجماع فقها شيعه بر اين است كه اولاد دختر و يا پسر از پدر ارث مى برند. براى اثبات اين مدعى خوب است رساله هاى عمليّه فارسى و يا عربى (مثل الجامع الشرايع) شيعه را ملاحظه نماييد.([1]) ما متن هر دو مسأله را به نظر شما مى رسانيم.

مسأله 2731 از رساله امام خمينى(رحمه الله)

اگر وارث ميت فقط يكنفر از دسته اول باشد مثلا پدر يا مادر يا يك پسر يا يك دختر باشد، همه مال ميّت به او مى رسد....

و اگر يك پسر و يك دختر باشد مال را سه قسمت مى كنند دو قست را پسر و يك قسمت را دختر مى برد و اگر چند پسر و چند دختر باشند مال را طورى قسمت مى كنند كه هر دو پسر دو برابر دختر ببرد.

مسأله 2771. اگر مردى بميرد و اولاد نداشته باشد چهار يك مال او را زن و بقيه ورثه ديگر مى برند و اگر از آن زن يا از زن ديگر اولاد داشته باشد هشت يك مال را زن مى برد و بقيه را ورثه ديگر مى برند و زن از همه اموال منقول ارث مى برد ولى از زمين و قيمت آن ارث نمى برد. اين دو مسأله در ميان فقهاء اجماعى است و جاى اختلاف نيست كه فرق است بين زن و دختر و اين مبنا برگرفته از احاديثى است كه از خاندان رسول اللّه(صلى الله عليه وآله) به ما رسيده است. ما چهار حديث را براى شما توضيح مى دهيم:

1ـ زراره كه يكى از راويان حديث و فردى ثقه مى باشد از امام باقر(عليه السلام) نقل مى كند فردى مُرده است، يك فرزندِ دختر و يك خواهر دارد. امام(عليه السلام) مى فرمايند: اموال به دختر ارث مى رسد و براى خواهر سهمى نمى باشد.([2])

2ـ امام كاظم در جواب سؤال منقرى در رابطه با سؤال او از فردى كه مرده است منتهى يك دختر و يك برادر دارد فرمودند: همه اموال متعلق به دختر است.([3])

3ـ و نيز على بن ابى حمزه موقعى از امام(عليه السلام) سؤال مى كنند همسايه ما مرده است، چند دختر دارد اموال او چگونه تقسيم مى شود مى فرمايند اموال همه متعلق به همان دختران است.([4])

3ـ فضل بن يسار مى گويد: از امام باقر(عليه السلام) شنيدم كه فرمودند اموال رسول خدا(صلى الله عليه وآله) به فاطمه(عليها السلام) رسيد اگر مشاهده مى كنيد كه سلاح او را على(عليه السلام) گرفت جهت قضاى دَين او بوده، در نهايت دليلى را كه بيان مى كنند آيه 75 از سوره انفال مى باشد: (و اولوا الارحام بعضهم اولى ببعض فى كتاب اللّه)([5]) تا اقرباى نزديك باشند به ديگران ارث نمى رسد. بنابراين نتيجه گرفته مى شود كه اولاد (دختر يا پسر) از پدر ارث مى برند منتهى همان دختر از شوهر در عقار ارث نمى برد البته از  عين آن، ولى در قيمت آن باز مورد اختلاف مى باشد كه مى توانيد به همان كتاب شرايع مراجعه كنيد.

 [1]- الجامع لشرايع، محقق حلى، دار الاضواء، بيروت، ص 510.

[2]- «عن زراره، عن ابن جعفر(عليه السلام)، فى رجل مات و ترك ابنته و اخته لابيه و امه؟ فقال(عليه السلام) المال للابنته و ليس للاخت من الاب و الام شىٌ»

وسائل الشيعه، ج 17، ص 444، ح 1. الفروع، ج 7، ص 87، ح 5.

[3]- «و عن المنقرى: انه سأل ابا الحسن(عليه السلام) عن رجل مات و ترك ابنته و اخاه؟ فقال(عليه السلام) المال للابنته.

 وسائل الشيعه، ج 17، ص 444، ح 2. الفروع ج 7، ص 87، ح 4.

[4]- «و عن على بن ابى حمزه عن ابن الحسن(عليه السلام)قال: سألته عن جار له هلك و ترك بنات؟ قال(عليه السلام) المال لهن.

 ـ وسائل الشيعه، ج 17، ص 442، ح 5. الفقيه: ج 4، ص 191، ح 4.

[5]- «و عن الفضيل بن يسار قال: سمعت ابا جعفر(عليه السلام)، يقول: لا و اللّه ما ورث رسول اللّه(صلى الله عليه وآله) اعباس و لا على(عليه السلام) و لا ورثته الا فاطمه(عليها السلام)، كان اخذ على(عليه السلام) السلاح و غيره، الا لانه قضى ابنه، ثم قال(عليه السلام) (و اولوا الارحام بعضهم اولى ببعض فى كتاب اللّه)

 وسائل الشيعه، ج 17، ص 442، ح 4. الفقيه، ج 4، ص 190، ح 2.